Húrmetli watanlaslar!
“Ózgidromet” maǵlıwmatlarına bola, mámleketimizde kúndizgi waqıtları hawanıń temperaturası 41-43 dárejege shekem kóteriliwi kútilmekte. Bunday joqarı temperatura insan organizmine ayrıqsha tásir kórsetiwi, ásirese, jası úlken insanlar, balalar hám sozılmalı kesellikleri bar puqaralardıń densawlıǵı ushın qáwip tuwdırıwı múmkin.
Usı múnásibet penen Qaraqalpaqstan Respublikası Densawlıqtı saqlaw ministrligi barlıq puqaralardı abaylı bolıwǵa hám tómendegi usınıslarǵa qatań ámel etiwge shaqıradı.
Eń dáslep, 65 jastan asqan kekseler, náresteler hám jas balalar, hámiledar hayallar, júrek-qan tamır, qantlı diabet, búyrek, dem alıw jolları hám basqa da sozılmalı keselliklerge shalınǵan nawqaslar, ashıq hawada miynet etip atırǵan qurılıs, awıl xojalıǵı hám kommunallıq taraw xızmetkerleri óz densawlıǵına ayrıqsha itibar qaratıwı zárúr.
Suwsızlanıwǵa jol qoymań.
Íssı hawada organizm tez suyıqlıq joǵaltadı. Sonıń ushın kún dawamında 2-3 litrge shekem suw yamasa basqa da paydalı suyıqlıqlar ishiń. Ápiwayı ishimlik suwı, ayran, qumshekersiz kompot, limonlı suw hám kók shay eń jaqsı tańlaw esaplanadı.
Spirtli ishimlikler, energetikalıq ishimlikler, kóp muǵdarda kofe hám de júdá mazalı gazlı ishimliklerden waz keshiń. Olar organizmniń jáne de kóbirek suw joǵaltıwına sebep boladı.
Awqatlanıwǵa itibar beriń
Íssı kúnlerde jeńil sińetuǵın awqatlardı tańlań. Palız ónimlerinen salatlar, jeńil sorpalar, qatıq, ayran, tawıq góshi, sobıqlı ónimler hám taza miywe ónimlerdi jew usınıs etiledi.
Awqattı bir waqitta kóp emes, al kún dawamında 5-6 márte az-azdan jew maqsetke muwapıq. Múddeti ótken yamasa buzılǵan ónimlerdi paydalanbań, azıq-awqatlardı tek ǵana salqın jerde saqlań.
Durıs kiyiniń
Íssı hawada ashıq reńli, jeńil, keń hám hawa ótkizetin paxtalı kiyimler kiyiń. Keń jiyekli bas kiyim, quyashtan qorǵawshı kóz áynek taǵıń hám zárúrlikke qarap quyashtan qorǵanıw kreminen paydalanıń.
Kún tártibin ózgertiń
Quyash nurları eń kúshli bolatuǵın saat 11:00 den 17:00 ge shekem ilajı barınsha sırtqı jumıslardan tıyılıń. Eger kóshege shıǵıw zárúr bolsa, sayadan júriń, hár 15-20 minutta suw ishiń, tez-tez dem alıń.
Hesh qashan balalar, kekseler yamasa úy haywanların jabıq avtomobilde jalǵız qaldırmań. Avtomobil ishindegi temperatura bir neshe minut ishinde ómir ushın qáwipli dárejege jetiwi múmkin.
Íssılıq urıwı belgilerin biliń
Tómendegi jaǵdaylar baqlansa, bul ıssılıq urıwınıń qáwipli belgileri bolıwı múmkin:
dene temperaturasınıń 40°C hám onnan joqarı kóteriliwi;
es-túsiniń buzılıwı yaki esinen tanıw;
sóyley almaw;
tutqanaq;
teriniń qızarıwı hám qurǵawı;
dem alıwdıń qıynalıwı.
Bunday jaǵdayda nawqastı jedellik penen saya yamasa salqın jerge alıp ótiń, artıqsha kiyimlerin bosatıń, denesin salqın suw menen suwıtıń hám dárhal tez medicinalıq járdem shaqırıń.
Áziz watanlaslar!
Íssı hawa hár bir insannan juwapkershilik hám abaylılıqtı talap etedi. Ápiwayı qaǵıydalarǵa ámel etiw arqalı tek ǵana ózińiz emes, al perzentlerińiz, ata-anańız hám jaqınlarıńızdı da ıssınıń unamsız tásirinen qorǵawıńız múmkin.
Densawlıqtı saqlaw ministrligi bársheńizdi itibarlı bolıwǵa, óz salamatlıǵıńızǵa biypárwa bolmawǵa hám zárúrlik tuwılǵanda óz waqtında medicinalıq járdemge múrájat etiwge shaqıradı.
Densawlıǵıńızdı saqlań! ! Qáwipsizlik ilajlarına ámel etiń!
Murad Kurbanov
Qaraqalpaqstan Respublikası Densawlıqtı saqlaw ministri
