Muhtaram vatandoshlar!
«O‘zgidromet» ma’lumotlariga ko‘ra, mamlakatimizda kunduzgi vaqtlari havo harorati 41-43 darajagacha ko‘tarilishi kutilmoqda. Bunday yuqori harorat inson organizmiga jiddiy ta’sir ko‘rsatishi, ayniqsa, yoshi katta insonlar, bolalar va surunkali kasalliklari bor fuqarolar salomatligi uchun xavf tug‘dirishi mumkin.
Shu munosabat bilan Sog‘liqni saqlash vazirligi barcha fuqarolarni ehtiyot bo‘lishga va quyidagi tavsiyalarga qat’iy amal qilishga chaqiradi.
Eng avvalo, 65 yoshdan oshgan keksalar, go‘daklar va yosh bolalar, homilador ayollar, yurak-qon tomir, qandli diabet, buyrak, nafas yo‘llari va boshqa surunkali kasalliklarga chalingan bemorlar, ochiq havoda mehnat qilayotgan qurilish, qishloq xo‘jaligi va kommunal soha xodimlari o‘z sog‘lig‘iga alohida e’tibor qaratishi zarur.
Suvsizlanishga yo‘l qo‘ymang.
Issiq havoda organizm tez suyuqlik yo‘qotadi. Shuning uchun kun davomida 2-3 litrgacha suv yoki boshqa foydali suyuqliklar iching. Oddiy ichimlik suvi, ayron, shakarsiz kompot, limonli suv va ko‘k choy eng yaxshi tanlov hisoblanadi.
Spirtli ichimliklar, energetik ichimliklar, ko‘p miqdorda qahva hamda juda mazali gazli ichimliklardan voz keching. Ular organizmning yanada ko‘proq suv yo‘qotishiga sabab bo‘ladi.
Ovqatlanishga e’tibor bering
Issiq kunlarda yengil hazm bo‘ladigan ovqatlarni tanlang. Sabzavotli salatlar, yengil sho‘rvalar, qatiq, ayron, tovuq go‘shti, dukkakli mahsulotlar va yangi meva-sabzavotlarni iste’mol qilish tavsiya etiladi.
Ovqatni bir vaqtda ko‘p emas, balki kun davomida 5-6 marta oz-ozdan iste’mol qilish maqsadga muvofiq. Muddati o‘tgan yoki buzilgan mahsulotlardan foydalanmang, oziq-ovqatlarni faqat salqin joyda saqlang.
To‘g‘ri kiyining
Issiq havoda yorqin rangli, yengil, keng va havo o‘tkazadigan paxtali kiyimlar kiying. Keng hoshiyali bosh kiyim, quyoshdan himoyalovchi ko‘zoynak taqing va zaruratga qarab quyoshdan himoyalovchi kremdan foydalaning.
Kun tartibini o‘zgartiring
Quyosh nurlari eng kuchli bo‘ladigan soat 11:00 dan 17:00 gacha iloji boricha tashqi ishlardan o‘zingizni tiying. Agar ko‘chaga chiqish zarur bo‘lsa, soyada yuring, har 15-20 daqiqada suv iching, tez-tez nafas oling.
Hech qachon bolalar, qariyalar yoki uy hayvonlarini yopiq avtomobilda yolg‘iz qoldirmang. Avtomobil ichidagi harorat bir necha daqiqa ichida hayot uchun xavfli darajaga yetishi mumkin.
Issiqlik urishi belgilarini biling.
Quyidagi holatlar kuzatilsa, bu issiqlik urishining xavfli belgilari bo‘lishi mumkin:
tana haroratining 40°C va undan yuqori ko‘tarilishi;
hushining buzilishi yoki hushidan ketish;
gapira olmaslik;
tutqanoq;
terining qizarishi va qurishi;
nafas olishning qiyinlashuvi.
Bunday holatda bemorni zudlik bilan soya yoki salqin joyga olib boring, ortiqcha kiyimlarini bo‘shating, tanasini sovuq suv bilan sovuting va zudlik bilan tez tibbiy yordam chaqiring.
Aziz yurtdoshlar!
Issiq havo har bir insondan mas’uliyat va ehtiyotkorlikni talab qiladi. Oddiy qoidalarga amal qilish orqali nafaqat o‘zingizni, balki farzandlaringiz, ota-onangiz va yaqinlaringizni ham issiqning salbiy ta’siridan asrashingiz mumkin.
Sog‘liqni saqlash vazirligi barchangizni e’tiborli bo‘lishga, o‘z sog‘lig‘ingizga befarq bo‘lmaslikka va zarurat tug‘ilganda o‘z vaqtida tibbiy yordamga murojaat qilishga chaqiradi.
Sog‘lig‘ingizni asrang! Ehtiyot choralariga amal qiling!
Murad Kurbanov
QR Sog‘liqni saqlash vaziri
